Izolacja termiczna fundamentów ma bezpośredni wpływ na straty ciepła budynku, trwałość konstrukcji oraz odporność na wilgoć i przemarzanie gruntu. Na etapie wyboru materiału najczęściej pojawia się pytanie, czy lepszym rozwiązaniem będzie styrodur (XPS), czy klasyczny styropian (EPS). Oba materiały należą do grupy polistyrenów, jednak ich właściwości użytkowe znacząco się różnią.
Styrodur (XPS) – charakterystyka materiału
Styrodur, czyli polistyren ekstrudowany (XPS), produkowany jest w procesie ekstruzji, który nadaje mu jednorodną, zamkniętokomórkową strukturę. Taka budowa sprawia, że materiał praktycznie nie chłonie wody i zachowuje stabilne parametry nawet przy stałym kontakcie z wilgotnym gruntem.
XPS wyróżnia się bardzo wysoką wytrzymałością na ściskanie, co ma kluczowe znaczenie przy izolacji ścian fundamentowych, ław oraz płyt fundamentowych. Materiał dobrze znosi obciążenia gruntu, nie ulega trwałym odkształceniom i nie traci właściwości izolacyjnych w czasie eksploatacji.
Istotną cechą styroduru jest również odporność na cykle zamarzania i rozmrażania. W warunkach gruntowych, gdzie woda i mróz działają jednocześnie, ma to bezpośredni wpływ na trwałość całej izolacji.
Styropian (EPS) – charakterystyka materiału
Styropian, czyli polistyren ekspandowany (EPS), posiada strukturę otwartokomórkową, przez co jest lżejszy i łatwiejszy w obróbce. Materiał ten od lat stosowany jest w budownictwie mieszkaniowym, głównie ze względu na atrakcyjną cenę i dużą dostępność.
W przypadku fundamentów stosuje się wyłącznie styropian o podwyższonej wytrzymałości, oznaczany jako EPS fundamentowy lub hydro. Mimo to jego odporność na wodę i ściskanie pozostaje wyraźnie niższa niż w przypadku XPS, co ogranicza zakres zastosowania w gruntach wilgotnych i słaboprzepuszczalnych.
Styropian może być stosowany w izolacji fundamentów pod warunkiem wykonania skutecznej hydroizolacji oraz zapewnienia dobrych warunków gruntowo-wodnych. W przeciwnym razie jego parametry cieplne mogą ulec pogorszeniu w trakcie eksploatacji.
Porównanie właściwości XPS i EPS w zastosowaniu fundamentowym
| Cecha | Styrodur (XPS) | Styropian (EPS) |
|---|---|---|
| Struktura | Zamkniętokomórkowa | Otwartokomórkowa |
| Nasiąkliwość | Bardzo niska | Wyraźnie wyższa |
| Wytrzymałość na ściskanie | Wysoka | Średnia |
| Stabilność parametrów w gruncie | Bardzo dobra | Ograniczona |
| Odporność na mróz | Wysoka | Średnia |
| Izolacyjność cieplna | Bardzo dobra | Dobra |
| Cena | Wyższa | Niższa |
| Łatwość obróbki | Umiarkowana | Wysoka |
Zastosowanie styroduru w izolacji fundamentów
Styrodur najlepiej sprawdza się w izolacji ścian fundamentowych, płyt fundamentowych, ław oraz cokołów. Jest szczególnie polecany w budynkach energooszczędnych i pasywnych, a także tam, gdzie występuje wysoki poziom wód gruntowych lub grunty o podwyższonej wilgotności.
Dzięki wysokiej odporności mechanicznej XPS może być montowany bezpośrednio w gruncie, bez ryzyka jego degradacji pod wpływem nacisku czy wilgoci. W praktyce przekłada się to na większą trwałość izolacji i mniejsze ryzyko mostków termicznych w strefie przyziemia.
Kiedy styropian może być wystarczający
Styropian fundamentowy może być stosowany w prostych warunkach gruntowych, przy niskim poziomie wód gruntowych oraz tam, gdzie budżet inwestycji jest mocno ograniczony. Kluczowe jest jednak zastosowanie materiału o odpowiedniej klasie wytrzymałości oraz bardzo staranne wykonanie hydroizolacji przeciwwilgociowej.
W takich przypadkach EPS może spełnić swoją funkcję, jednak nie daje takiego marginesu bezpieczeństwa jak styrodur.
Wybór materiału a trwałość fundamentów
Decyzja o zastosowaniu XPS lub EPS powinna wynikać nie tylko z ceny materiału, ale przede wszystkim z warunków gruntowo-wodnych oraz zakładanego standardu energetycznego budynku. Izolacja fundamentów to element trudny do naprawy po zakończeniu budowy, dlatego błędy na tym etapie mają długofalowe konsekwencje techniczne i finansowe.
Styrodur jest rozwiązaniem droższym, ale stabilnym i przewidywalnym w długim okresie użytkowania. Styropian pozostaje opcją kompromisową, wymagającą większej ostrożności projektowej i wykonawczej.
