Sprężyny stanowią podstawowy element nośny w meblach tapicerowanych oraz w części materacy. Ich zadaniem jest przenoszenie obciążeń, amortyzacja nacisku oraz zapewnienie stabilności i sprężystości siedziska lub powierzchni spania. W praktyce najczęściej stosowane są dwa rozwiązania konstrukcyjne – sprężyny bonell oraz sprężyny faliste. Różnią się one budową, sposobem pracy oraz charakterystyką użytkową.
Znajomość tych różnic pozwala lepiej ocenić trwałość mebla i przewidywany komfort użytkowania.
Sprężyna bonell – konstrukcja zespolona z drutu stalowego
Sprężyna bonell to klasyczny system sprężynowy stosowany od wielu lat w meblarstwie oraz w produkcji materacy. Pojedyncza sprężyna ma kształt klepsydry lub beczułki. Wykonana jest z drutu stalowego o określonej średnicy i sprężystości.
Kluczową cechą systemu bonell jest zespolenie wszystkich sprężyn w jedną konstrukcję za pomocą drutu spiralnego. Oznacza to, że poszczególne elementy nie pracują niezależnie, lecz współdziałają ze sobą jako jedna powierzchnia sprężynująca.
Charakterystyka pracy sprężyn bonell
W momencie nacisku sprężyna odkształca się i jednocześnie przekazuje część obciążenia na sąsiednie elementy. Powoduje to równomierne rozłożenie ciężaru na większej powierzchni. Konstrukcja jest stabilna i odporna na punktowe przeciążenia.
Tego typu rozwiązanie dobrze sprawdza się w meblach o dużej powierzchni użytkowej oraz w modelach przeznaczonych do intensywnej eksploatacji.
Trwałość i ograniczenia systemu bonell
Sprężyny bonell charakteryzują się wysoką wytrzymałością mechaniczną. Stalowa konstrukcja dobrze znosi wieloletnie obciążenia, pod warunkiem prawidłowego montażu i odpowiedniej jakości materiału.
Ograniczeniem tego rozwiązania jest brak elastyczności punktowej. Nacisk w jednym miejscu powoduje reakcję większej części konstrukcji. W przypadku materacy może to skutkować przenoszeniem ruchów drugiej osoby. W meblach tapicerowanych oznacza to bardziej jednolite, mniej zróżnicowane podparcie.
W tańszych konstrukcjach po długim czasie użytkowania mogą pojawić się odgłosy pracy sprężyn.
Sprężyna falista – system sinusoidalny o pracy niezależnej
Sprężyna falista, nazywana również sprężyną sinusoidalną, ma postać stalowego pręta wygiętego w kształt fali. Montowana jest równolegle w siedzisku lub oparciu mebla. Każdy element pracuje w dużym stopniu niezależnie od pozostałych.
Sprężyny faliste mocowane są do konstrukcji drewnianej lub metalowej za pomocą uchwytów lub klamer. Ich liczba oraz rozstaw mają bezpośredni wpływ na twardość i nośność siedziska.
Charakterystyka pracy sprężyn falistych
Pod wpływem nacisku sprężyna ugina się lokalnie w miejscu obciążenia. Dzięki temu podparcie jest bardziej elastyczne i lepiej dopasowuje się do kształtu ciała użytkownika. System ten zapewnia wyraźnie większą sprężystość punktową niż konstrukcja bonell.
Komfort mebla zależy jednak nie tylko od samych sprężyn, lecz także od rodzaju i gęstości zastosowanej pianki tapicerskiej.
Trwałość i ograniczenia sprężyn falistych
Trwałość sprężyn falistych uzależniona jest od jakości stali oraz prawidłowego montażu. W modelach wykonanych z cienkiego drutu lub przy zbyt dużych odstępach między sprężynami może dojść do utraty sprężystości w wyniku wieloletniego użytkowania.
Dodatkowo komfort konstrukcji falistej jest silnie powiązany z jakością warstw wypełniających. Zużycie pianki może szybciej wpłynąć na odczuwaną miękkość niż w systemie bonell.
Różnice konstrukcyjne i użytkowe
Najważniejsza różnica dotyczy sposobu pracy sprężyn.
W systemie bonell wszystkie elementy tworzą jedną współpracującą konstrukcję. Zapewnia to stabilność i odporność na intensywne użytkowanie, lecz ogranicza elastyczność punktową.
W systemie falistym każda sprężyna pracuje bardziej niezależnie. Podparcie jest bardziej elastyczne i komfortowe, jednak trwałość zależy w większym stopniu od jakości całej konstrukcji mebla.
W praktyce:
- sprężyna bonell zapewnia większą stabilność i jednolite podparcie,
- sprężyna falista daje większą elastyczność i miękkość siedziska.
Zastosowanie w meblach tapicerowanych
Sprężyny bonell często stosowane są w kanapach z funkcją spania oraz w meblach przeznaczonych do codziennego, intensywnego użytkowania. Sprawdzają się tam, gdzie istotna jest odporność na wieloletnie obciążenia.
Sprężyny faliste dominują w nowoczesnych sofach, narożnikach i fotelach, w których priorytetem jest komfort siedzenia. Umożliwiają uzyskanie bardziej miękkiego i elastycznego efektu.
Wybór systemu powinien uwzględniać nie tylko cenę, ale przede wszystkim przeznaczenie mebla, przewidywaną częstotliwość użytkowania oraz oczekiwany poziom twardości.
